Muzeum Historii Polski
Rodziny Rozdzielone Przez Histori?
CSS Drop Down Menu by PureCSSMenu.com
ProjektAktualnościOpowieściWywiadyGaleriaPolacy na świecieMediaLinkiKontakt

Migracje Polaków w latach 1960-1979

 

Lata sześćdziesiąte to dalsza migracja Polaków do RFN (ok. 150 tysięcy). W wyniku nagonki antysemickiej po 1968 roku kraj nasz opuściło ok. 20 tysięcy Żydów polskich (1/3 osiedliła się w Izraelu, reszta wyemigrowała do USA, Kanady i Francji). Ze względu na duży odsetek osób legitymujących się wyższym wykształceniem, Marzec 1968 wywołał największy „drenaż mózgów” w okresie PRL. Wyjazdy te często klasyfikuje się jako migrację polityczną, błędnie marginalizując jej częściowo zarobkowy charakter.

W latach siedemdziesiątych do RFN przybyło ok. 230 tysięcy Polaków – ostatnia fala „późnych przesiedleńców”. W okresie tym nasila się jednocześnie nielegalna migracja sezonowa o charakterze zarobkowym do Austrii oraz krajów Półwyspu Iberyjskiego, Skandynawskiego i Apenińskiego.

 

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - Ł - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

 

AFRYKA WSCHODNIA

Po Roku Afryki (rok 1960) nowo powstałe państwa położone na południe od Sahary zyskały na atrakcyjności dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych PRL. Dzięki wysiłkom ministerstw handlu zagranicznego i spraw zagranicznych oraz Komitetu Współpracy z Zagranicą, podpisano serię umów międzynarodowych z państwami Afryki Zachodniej i Wschodniej. Ich najistotniejszą częścią była współpraca w dziedzinie naukowo-technicznej, przypominająca obecne programy pomocy rozwojowej, dzięki której do Afryki co roku trafiało kilkuset ekspertów. Byli to przedstawiciele branży technicznych i budowlanej oraz wykładowcy akademiccy. Korzystali z pośrednictwa central handlu zagranicznego. Klasyczne kontrakty obejmowały okres 2-3 lat.

Wedle danych gromadzonych przez ambasady PRL, 10-15% decydowało się na nielegalne osiedlenie w Afryce, skutkiem czego liczba Polonii w wybranych krajach (Nigeria i Ghana z Afryki Zachodniej oraz Kenia, Tanzania i Etiopia ze Wschodniej) utrzymywała się na poziomie kilkuset osób.

do góry...

AUSTRIA

W latach siedemdziesiątych do Austrii przybyło ok. 10-12 tysięcy Polaków (zdaniem niektórych organizacji polonijnych, np. wedle wydawanego w Austrii „Narodowca”, polska populacja w Austrii pod koniec tej dekady wynosiła ok. 30 tysięcy osób). W okresie tym rozpoczęła się trwająca przez całe lata osiemdziesiąte migracja zarobkowa.

do góry...

BELGIA I HOLANDIA

W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych liczebność Polonii w Beneluksie ustabilizowała się na poziomie 10-15 tysięcy osób. Od 1960 roku do Belgii legalnie przybywało średnio 200-300 Polaków rocznie, zaś kraj ten opuszczało 150-200 osób.

W tym okresie zmieniły się główne zajęcia podejmowane przez Polaków. Do najbardziej popularnego zawodu górnika dołączyli drobni przemysłowcy i rzemieślnicy, właściciele warsztatów samochodowych.

do góry...

CZECHOSŁOWACJA

W latach siedemdziesiątych, po podpisaniu szeregu umów gospodarczych między PRL a Czechosłowacją, południowy sąsiad stał się krajem atrakcyjnym dla krótkookresowych migrantów zarobkowych z Polski. Zaowocowało to sezonowym napływem Polaków do Czechosłowacji.

do góry...

DANIA

Kolejna fala migracyjna Polaków napłynęła po Marcu 1968 roku. Przełamano wtedy stereotyp polskiego migranta-najemnego pracownika na roli. W latach 1969-1974 do Danii przybyło ok. 4 tysięcy Polaków (najwięcej na przełomie 1969 i 1970 roku – ok. 1700 osób), z których ¾ stanowili przedstawiciele inteligencji żydowskiej, głównie z Warszawy, Wrocławia, Katowic i Szczecina. Migranci osiedlili się w Kopenhadze (60% całej Polonii), Aarhus, Odense i Kolding.

do góry...

EGIPT

W okresie powojennym w Egipcie liczebność Polonii ustabilizowała się na poziomie 500-1000 osób. Najwięcej Polaków trafiło do Egiptu w charakterze migrantów zarobkowych po serii kontraktów zawieranych między władzami PRL w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych (inżynierowie, lekarze).

W Egipcie przebywali przedstawiciele korpusu dyplomatycznego – Kair stanowił główną placówkę dyplomatyczną kontrolującą przez pierwszą dekadę po wojnie region Bliskiego Wschodu i całej Afryki, łącznie z koloniami na południe od Sahary – oraz pracownicy kontraktowi (głównie inżynierowie, budowlańcy, mechanicy, piloci pracujący w Kanale Sueskim) i naukowcy.

do góry...

FINLANDIA

Początek napływu Polaków do Finlandii przypada na lata sześćdziesiąte. Masowym zjawiskiem okazało się wstępowanie przez Polki w związki małżeńskie z Finami, co tym samym zmniejszało liczebność Polonii. Przez trzy dekady do Finlandii napływało średnio kilkadziesiąt osób rocznie. Większość stanowili migranci zarobkowi, często legitymujący się wyższym wykształceniem. W latach siedemdziesiątych do Finlandii przybyło kilkuset polskich muzyków i lekarze. Wydarzenia stanu wojennego nie zwiększyły w większym stopniu populacji polonijnej. Polonia fińska przeprowadziła wtedy kilka zbiórek pieniędzy oraz wystosowała oficjalne pismo do generała Jaruzelskiego.

do góry...

FRANCJA

W okresie Marca 1968 roku do Francji przybyło ok. 2 tysięcy Polaków. Od lat sześćdziesiątych rozpoczyna się także trwająca do dzisiaj czasowa migracja zarobkowa na tereny Francji.

do góry...

IZRAEL

Antysemicka kampania w Polsce w 1968 roku doprowadziła do emigracji ok. 15 tysięcy polskich Żydów. Większość spośród nich udała się na zachód Europy oraz do USA. Do Izraela przybyło ok. 5-6 tysięcy osób, głównie przedstawicieli inteligencji. W latach siedemdziesiątych tempo migracji osłabło.

do góry...

KANADA

W latach sześćdziesiątych do Kanady wyemigrowało ok. 7-8 tysięcy Polaków, z czego większość w pierwszej połowie. Od ok. 1965 roku do stanu wojennego tempo migracji stopniowo malało. W latach siedemdziesiątych do Kanady przybyło o 1/3 mniej Polaków niż w poprzedniej dekadzie.

do góry...

LIBAN

Wzrost liczebności Polonii w Libanie odnotowano od lat siedemdziesiątych. W wyniku napływu pracowników kontraktowych (inżynierowie, lekarze, budowlańcy), Polonia powiększyła się do ok. 1 tysiąca osób.

do góry...

MEKSYK

W tym okresie nie odnotowano większych zmian w stanie Polonii meksykańskiej (1960 – ok. 2000 Polaków, 1970 – ok. 2600). W latach siedemdziesiątych do Meksyku przybyło kilkudziesięciu specjalistów z dziedziny rybołówstwa i włókiennictwa.

do góry...

NIEMCY

W latach sześćdziesiątych do RFN wyjechało ok. 150 tysięcy osób ze Śląska, Warmii, Mazur i Pomorza. Na przyczyny wyjazdu składały się czynniki polityczne (represje reżimu komunistycznego) i materialne (chęć poprawy statusu ekonomicznego).

W latach siedemdziesiątych, podczas funkcjonowania tzw. zapisu protokolarnego (klauzuli ułatwiającej wyjazdy osobom po zrzeczeniu się obywatelstwa), do Niemiec przybyło ok. 230 tysięcy osób. Większość skierowała się do RFN. Przez całe lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte trwała migracja tzw. późnych przesiedleńców (Spätaussiedler). Ich liczbę szacuje się na ok. 1 milion w ciągu dwóch dekad. Większość z nich otrzymała obywatelstwo niemieckie, część zachowała polskie. Znali oni język polski, często pochodzili z rodzin polsko-niemieckich. Ich migracja łączyła w sobie cechy uchodźctwa politycznego, łączenia się z rodzinami i imigracji do ojczyzny. Na pewno nie można całej tej grupy zaliczyć do diaspory polonijnej.

do góry...

NORWEGIA

Liczebność Polonii od końca lat pięćdziesiątych utrzymywała się na poziomie 1 tysiąca, 70% stanowiły kobiety. Ok. 85% Polaków zamieszkało na terenach wiejskich, głównie w rejonie Østfold (950 osób). W połowie lat sześćdziesiątych napłynęło kilkuset migrantów o charakterze polityczno-ekonomicznym.

do góry...

PÓŁWYSEP IBERYJSKI

Niewielkie powiększenie Polonii nastąpiło w latach siedemdziesiątych, po nawiązaniu przez PRL kontaktów dyplomatycznych z Hiszpanią (1977). Przybyła wtedy kilkusetosobowa fala emigrantów politycznych i zarobkowych (1980 rok – ok. 500 Polaków w Hiszpanii oraz ok. 400 w Portugalii). Trudniejsza do oszacowania jest populacja potomków polskich emigrantów z dwudziestolecia oraz liczba osób, które przybyły na Półwysep Iberyjski z myślą o krótkim pobycie, ale z przyczyn ekonomiczno-politycznych zadecydowały się osiąść na stałe. Stanowili oni ok. 80-90% migrantów.

do góry...

RUMUNIA

W powojennych dekadach liczba Polaków, mieszkających w Rumunii stopniowo malała (1956 – 7627 osób, 1966 – 5860, 1977 – 4641, 1992 – 4232). Niewielki napływ Polaków odnotowano w latach siedemdziesiątych. Grupę tę stanowili absolwenci węgierskich uczelni oraz specjaliści zatrudniani na zagranicznych kontraktach, którzy zdecydowali się osiąść na obczyźnie.

do góry...

SZWAJCARIA

Kolejna większa fala migracji do Szwajcarii związana była z wydarzeniami Marca 1968 roku. W latach siedemdziesiątych Szwajcaria stała się także krajem atrakcyjnym dla migrantów ekonomicznych z Europy Środkowo-Wschodniej.

do góry...

SZWECJA

W okresie tym do Szwecji przybyło ok. 10 tysięcy Polaków. Emigracja pomarcowa liczyła ok. 6,6 tysiąca osób pochodzenia żydowskiego. W 1970 roku w Szwecji mieszkało ok. 11 tysięcy Polaków. W latach 1970-1976 roku napłynęło ok. 7 tysięcy migrantów, zaś po 1976 roku kolejne 10 tysięcy. W latach 1974-1980 ponad 8 tysięcy osób otrzymało prawo pobytu, przyznane w wyniku akcji łączenia rodzin, zawierania małżeństw oraz uzyskiwania pozwoleń na pracę przez studentów.

do góry...

TURCJA

Głównym ośrodkiem polonijnym, zajmując miejsce Adampolu (Polonezköy) pod Stambułem, stała się Ankara. Tradycyjne centrum Polonii tureckiej założone w 1842 roku straciło na znaczeniu zwłaszcza po 1968 roku, kiedy władze tureckie uwłaszczyły ziemie Polaków. Reszta potomków dziewiętnastowiecznych emigrantów zdecydowała się na wyjazd do Australii i USA. Obecnie w Adampolu mieszka ok. 50-60 Polaków.

do góry...

USA

W latach sześćdziesiątych imigracja Polaków utrzymywała się na poziomie 8-9 tysięcy rocznie. Od 1968 roku tempo migracji spadło – do USA przybywało średnio 5 tysięcy osób rocznie. W latach siedemdziesiątych do USA przybyło o 1/3 mniej Polaków niż w poprzedniej dekadzie.

do góry...

WIELKA BRYTANIA

W okresie powojennym ustabilizowała się liczba migrantów z Polski, osiągając poziom ok. 150 tysięcy. W 1961 roku na Wyspach przebywało 127 tysięcy urodzonych w Polsce obywateli polskich; w 1971 roku – 110 tysięcy; w 1981 – 93 tysiące. 80-90% migrantów stanowili mężczyźni. 1/3 Polonii skupiona była w Londynie.

Wielka Brytania konsekwentnie realizowała restrykcyjną politykę nadawania obywatelstwa. W latach 1950-1970 otrzymało je zaledwie 13 470 Polaków (większość w ramach akcji łączenia rodzin po 1956 roku), co skłaniało znaczną część Polonii do decyzji o dalszej emigracji za ocean.

Podczas przełomów politycznych w Polsce (1968, 1970, 1980) na Wyspy napływały fale Polaków liczące 3-5 tysięcy. Od połowy lat siedemdziesiątych na Wyspy docierają coraz liczniejsze grupy krótkookresowych migrantów zarobkowych.

 

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - Ł - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

do góry...

Współpraca

nk
nk

2012 (c) MUZEUM HISTORII POLSKI

Wszystkie prawa zastrzeżone.